Selecteer een pagina

Vragen:
– Zijn melk, kaas en vlees van geiten en schapen veilig om te eten en te drinken?
– Hoe groot is de kans dat je de ziekte van Creutzfeldt-Jakob krijgt door het eten van rundvlees of rundvleesproducten?
– Zijn biologisch rundvlees en biologische rundvleesproducten veiliger?
– Kan ik nog soep trekken van mergpijpjes?
– Wat is er aan de hand met gelatine?
– Zijn rundvleesproducten uit andere Europese landen gevaarlijk?
– Brits rundvlees is jaren verboden geweest. Mag het nu weer in Nederland verkocht worden?
– Wat gebeurt er nu met het diermeel?
– Kan BSE ook in het gras terechtkomen?

Antwoorden:

Zijn melk, kaas en vlees van geiten en schapen veilig om te eten en te drinken?
Op dit moment is het verboden om melk(producten) en vlees(producten) van een met TSE-besmette dieren in de voedselketen te laten terechtkomen. De Europese voedselautoriteit EFSA concludeert overigens dat melk en producten van geiten en schapen veilig zijn, zelfs als BSE bij deze de dieren zou worden aangetoond.
Sinds 2002 worden jaarlijks meer dan een miljoen schapen en geiten getest op TSE’s, zoals scrapie en BSE. Overigens worden net als bij runderen ook bij schapen en geiten risicoweefsels verwijderd. En net als runderen krijgen deze dieren al vele jaren geen diermeel meer in hun veevoer om de kans op BSE te minimaliseren.

Hoe groot is de kans dat je de ziekte van Creutzfeldt-Jakob krijgt door het eten van rundvlees of rundvleesproducten?
In het zogeheten spiervlees van runderen (biefstuk, runderlappen e.d.) zijn de ziekteverwekkers nog nooit gevonden. Wél in hersenen, ruggenmerg en enkele andere delen van het rund. Die delen zijn bestempeld als ‘risicoweefsels’. Voorkomen moet worden dat vlees of vleesproducten worden besmet met deze risicoweefsels. Daarom worden ze bij de slacht verwijderd en vervolgens verbrand. Ze komen dus niet in de vleeswarenfabriek en de winkel terecht en worden ook niet verwerkt in rundvleesproducten (worst, luncheon-meat e.d.). Nederland past deze maatregel al toe sinds 1997. Sinds 1 oktober 2000 is die in de hele Europese Unie verplicht. Nieuwe inzichten hebben de afgelopen periode geleid tot verschillende aanpassingen in de lijst van risicoweefsels.
In Nederland komt BSE beperkt voor. Bovendien neemt de Nederlandse overheid al jaren allerlei maatregelen. Niemand kan echter 100% veiligheid garanderen, omdat er nog geen antwoord is op alle vragen over BSE en Creutzfeldt-Jakob.
In andere EU-landen werden voor 1 oktober 2000 wél risicoweefsels verwerkt in een aantal rundvleesproducten. Inmiddels mag dankzij de Europese maatregel ook dat niet meer.

Zijn biologisch rundvlees en biologische rundvleesproducten veiliger?
Bij het risico op BSE/vCJD is het verschil tussen biologische en normale producten verwaarloosbaar. Bovendien is er geen garantie dat biologisch vlees afkomstig is van een rund dat zijn hele leven biologisch is gehouden.
In het slachthuis worden biologisch en niet biologisch gehouden runderen gelijk behandeld: ze worden getest op BSE en de risicoweefsels worden verwijderd. Het onderscheid tussen de biologische en de ‘normale’ productiewijze speelt daarbij geen rol.

Kan ik nog soep trekken van mergpijpjes?
Mergpijpjes zijn afkomstig van de botten uit de poten van het rund. Het merg in de botten uit de poten behoort, in tegenstelling tot ruggenmerg, niet tot de risicoweefsels. Ruggenmerg en de omliggende botten van de wervelkolom worden bij de slacht verwijderd en vervolgens vernietigd.

Wat is er aan de hand met gelatine?
Gelatine wordt gemaakt van huiden, vellen en botten van varkens, kalveren en runderen. Het wordt onder meer gebruikt in de omhulsels van medicijnen, maar ook in bijvoorbeeld allerlei snoepjes. Om die reden gelden er, vooral als het gaat om grondstoffen afkomstig van runderen, voor de productie van gelatine strenge Europese regels. Zo mogen van runderen alleen de delen worden gebruikt die zijn goedgekeurd voor menselijke consumptie (dus niet de risicoweefsels). Ook aan het productieproces worden speciale eisen gesteld.

Zijn rundvleesproducten uit andere Europese landen gevaarlijk?
In een aantal Europese landen (waaronder Duitsland) mochten tot het Europese verbod van 1 oktober 2000 risicoweefsels worden verwerkt in rundvleesproducten. Dat werd in die landen veilig geacht, omdat zij meenden vrij te zijn van BSE. Rundvleesproducten uit dergelijke landen zijn ook op de Nederlandse markt terecht gekomen. Inmiddels moeten sinds 1 oktober 2001 in de hele Europese Unie risicoweefsels worden verwijderd en vernietigd.

Brits rundvlees is jaren verboden geweest. Mag het nu weer in Nederland verkocht worden?
Brits rundvlees wordt sinds het midden van 1999 weer toegelaten op de Europese markt. De epidemie is in Groot-Brittannië door drastische maatregelen sterk op haar retour. Voor toelating van het Britse vlees gelden strenge voorwaarden. Zo moet het afkomstig zijn van runderen jonger dan dertig maanden en moeten de bedrijven van herkomst minstens zeven jaar vrij zijn geweest van BSE. Overigens worden in de praktijk slechts beperkte hoeveelheden vlees naar Nederland geëxporteerd.

Wat gebeurt er nu met het diermeel?
Diermeel mag niet meer worden verwerkt in voer voor landbouwhuisdieren. Als het is het geproduceerd van goedgekeurde delen van slachtdieren, dan mag het nog wel worden verwerkt in voer voor gezelschapsdieren en pelsdieren. Het aanbod van diermeel overtreft echter de vraag. Het overschot van het diermeel wordt daarom verbrand.

Kadavers en niet-goedgekeurde delen van slachtdieren mogen nooit in voer worden verwerkt. Die worden verbrand.

Kan BSE ook in het gras terechtkomen?
Runderen worden vrijwel altijd besmet door diervoer dat besmet diermeel bevat. In een besmet rund vermenigvuldigen de ziekteverwekkers zich in de risicoweefsels. Nieuw gevormde prionen worden niet uitgescheiden. Restanten van het door de dieren gegeten diermeel kunnen wel via de mest op het gras terechtkomen. Deze hoeveelheid is echter zó klein, dat de kans op besmetting hierdoor verwaarloosbaar wordt geacht.