Selecteer een pagina

Uiterlijk & Leefwijze:
De eikenprocessierups is de larve van de nachtvlinder Thaumetopoca processionea L, die van juli tot september haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen. De eitjes overwinteren, waarna in eind april, begin mei de jonge rupsjes tevoorschijn komen. De rupsen leven in groepen bijeen en maken op de stammen en dikke takken grote nesten; een dicht spinsel met daarin vervellingshuidjes, brandharen en uitwerpselen. Vanuit deze nesten gaan ze ‘s nachts in processie op zoek naar voedsel (eikenbladeren). Na een aantal vervellingsstadia zijn de rupsen in juli volgroeid en verpoppen ze zich tot vlinder.

Gezondheidsrisico:
Na de derde vervelling krijgen de rupsen brandharen, dit afweermechanisme gebruiken de rupsen als verdediging en bestaat uit pijlvormige haren voorzien van weerhaakjes, welke gemakkelijk de huid, ogen en luchtwegen kunnen binnendringen. De stoffen die daarbij vrijkomen roepen reacties op die lijken op allergische reacties, ze verschijnen na enige uren en verschillen van persoon tot persoon. Klachten aan de huid worden vooral veroorzaakt door direct contact met de brandharen. Klachten aan ogen en luchtwegen ontstaan vooral door brandharen die door de wind zijn meegevoerd. De brandharen van processierupsen, die in de oude nesten achterblijven, blijven nog 5 a 6 jaar na het verdwijnen van de rupsen actief en kunnen al die tijd overlast blijven veroorzaken.

Huidklachten:
Binnen 8 uur kan een pijnlijke, rode huiduitslag ontstaan met hevige jeuk. Het beeld van de huid kan sterk variëren: van bultjes of pukkeltjes tot met vocht gevulde blaasjes die kunnen gaan ontsteken. De huidreactie kan zichtbaar worden op de onbedekte huid (onderarmen, onderbenen, nek en gezicht) maar ook op andere delen van het lichaam. Door zweet, krabben en/of wrijven kunnen de brandharen zich gemakkelijk over het lichaam verspreiden. Langdurig contact kan optreden doordat de haartjes in de kleding terecht zijn gekomen.

Oogklachten:
Als de brandharen in de ogen terechtkomen, kunnen zij binnen 1 tot 4 uur een heftige reactie geven van het oogbindvlies en/of het hoornvlies, welke gepaard gaat met zwelling, roodheid, jeuk en in sommige gevallen met ontstekingen, zelden ontstaat er een knobbelvormige ontsteking.
Als de brandharen blijven zitten zullen de klachten blijven bestaan. Om erger te voorkomen kan specialistische hulp (oogarts) noodzakelijk zijn.

Klachten van de bovenste luchtwegen:
Na inademing kunnen de brandharen ook irritatie of ontsteking geven van het slijmvlies van de bovenste luchtwegen (neus, keel en het bovenste gedeelte van de luchtpijp). De klachten lijken in eerste instantie op een neusverkoudheid. Tevens kunnen mensen klagen over pijn in de keel en slikstoornissen, in sommige gevallen kan er sprake zijn van kortademigheid.

Algemene klachten:
Behalve lokale klachten kunnen zich ook algemene klachten voordoen zoals braken, duizeligheid, koorts en algehele malaise. Personen die vaker in aanraking komen met de brandharen krijgen dikwijls steeds sterkere reacties.
Daarom kan het voor komen dat mensen dit jaar meer last hebben van de processierups dan vorig jaar.

Behandeling van klachten:
In het algemeen verdwijnen de klachten vanzelf binnen enkele dagen tot weken. Probeer zo min mogelijk te krabben of te wrijven, was de huid goed met water, aangedane ogen kunt u met water uitspoelen. Eventueel kunt u de huid, kort na aanraking strippen met plakband om de brandharen te verwijderen. Bij lichte symptomen zijn verder geen medicijnen nodig. Bij hevige jeuk kunnen anti-jeuk middelen, zoals zalf of creme op basis van kamfer of menthol, zeker verlichting geven. Ook een homeopathische creme op basis van cardiospermum geeft verlichting. Bij aanhoudend ernstige klachten kunt u beter contact opnemen met de huisarts.
Eiken processie vlinder

Periode:
Er zijn vooral risico’s voor de gezondheid in de periode dat de eikenprocessierupsen brandharen krijgen en veranderen in vlinders (half mei tot half augustus).
De verschillende stadia:

* Het ei-stadium tot half april beperkt ongemak.
* De jonge rupsen half april tot half mei beperkt ongemak.
* De volgroeide rupsen half mei tot eind juni veel ongemak.(door de haren van de rupsen)
* Het pop-stadium half juni tot eind augustus ongemak.(door brandhaarden in lege nesten)
* De vlinder augustus tot half september ongemak.(door haren in de lege nesten)
* Het ei-stadium september tot half april beperkt ongemak.

Bestrijding:
Er zijn verschillende methodes om processierupsen te bestrijden. Op plaatsen waar ieder jaar processierupsen zitten kunnen wij preventief de bomen bespuiten met een insekticide.
Het is ook mogelijk de rupsen te verwijderen door middel van branden, zuigen of spuiten.